مقدمه:
بحران آب در ایران نه تنها یک مسئله محیط زیستی، بلکه یک بحران اجتماعی، اقتصادی است که زندگی روزمره میلیونها نفر را تحت تاثیر قرار داده است. این بحران ناشی از عوامل متعددی است که شناسایی آنها برای یافتن راهکارهای موثر ضروری است. از دلایل اصلی این بحران میتوان به کمبود بارندگی، افزایش بیرویه جمعیت، مدیریت نادرست منابع آب، استفاده بیش از حد در بخش کشاورزی و صنعت، و تغییرات اقلیمی اشاره کرد. این موضوع نه تنها بر تأمین آب شرب و کشاورزی تاثیر گذاشته، بلکه بر تولید انرژی، سلامت عمومی، و حتی امنیت غذایی کشور نیز اثر گذار است.
بهترین روش بهرهبرداری، کم هزینه، دائمی، آسان و ارزان از آبهای زیر زمینی در ایران قنات است کـه قدمت چندین هزار ساله دارد. آسـیب دیدن مداوم قنوات و سایر سازههای آبیاری در اثر حفر زیاد و بیرویه چاه، سـیل و بلایای طبیعی که به نوبه خود موجب تحمیل خسـارات بعدی به اراضی زراعی کشـاورزان مسـتضعف و زحمتکش به خاطر نبودن آب برای آبیاری محصول زراعی و به هدر رفتن زحمات یکساله آنان میشود. مستضعفان در راستای عمل به مسئولیت اجتماعی و اجرای مأموریتهای محوری در خدمترسانی به اقشار ضعیف و محرومیتزدایی از مناطق محروم و روستایی و در چارچوب برنامههای عملیاتی حوزه اشتغال (حمایت از احیاء قنوات)، تصمیم بر ترمیم، بازسازی و احیای قنوات و چاههای دارای بهره بردار عمومی در مناطق محروم کشور در قالب طرح ملی کوثر را دارد.
تعداد قناتهای کل کشور حدود 41000 رشته بوده کـه متوسط طول هر قنات حدود 1200 متر است؛ از این بین حدود 22000 قنات فعالند که عمده مالکیت آنها به صورت خرده مالکی و شخصی می باشد. حدود 26,000 کیلومتر قنات نیازمند مرمت و احیا در کشور وجود دارد، که در ایدهآلترین شرایط با برنامهریزی و تأمین بودجه، سالانه حدود 4,000 کیلومتر از این میزان مرمت و احیا میشود، چرا که مرمت، بازسازی و لایروبی کل آنها حدود 40 همت اعتبار لازم دارد. همچنین در مناطق کوهستانی نیز حفر چاه با استفاده عمومی جهت مصارف شرب و کشاورزی راه حل مناسبی برای حل مشکل کم آبی میباشد.
اهداف:
- استحصال آب با دبی مناسب جهت مصرف در حوزه خانگی، کشاورزی و دامپروری
- تثبیت دبی، افزایش بهرهوری و بهرهبرداری بهینه از سفرههای آب زیرزمینی و جلوگیری از هدر رفت آن
- پیشرفت و رونق اقتصادی در مناطق محروم و روستایی از طریق اشتغال زایي و کارآفرینی در روستاها و افزايش عملكرد و راندمان تولید محصولات کشاورزی
- سازگاری با کم آبی و جلوگیری از مهاجرت و فراهم نمودن زمینه مهاجرت معکوس
- بهرهگیری از ظرفیتهای قنوات به عنوان میراث فرهنگی و گردشگری ایران
نحوه مشارکت:
منابع این پویش با مشارکت مردم، دولت (جهاد کشاورزی و …)، گروههای جهادی و شرکت ها ها و شرکت ها در قالب مسئولیت اجتماعی به شرح زیر تأمین میگردد و شرکت سرو بهعنوان ناظر در این پویش به ایفای نقش میپردازد.
- پرداخت 85% هزینه احیای هر قنات توسط دولت
- پرداخت 10% هزینه احیای هر قنات توسط شرکت ها ها و شرکتهای تابعه مستضعفان
گروه هدف:
کشاورزان و ساکنین مناطق محروم تحت پوشش طرحهای اشتغالزایی
روش اجرا:
- احصا لیست اولویتبندی شده قنوات کشور بـه همراه مشخصات موجود و اعتبار مورد نیاز توسط شرکت سرو
- عقد توافق نامه 3جانبه فی مابین شرکت سرو ، نماینده قنات و شرکت ها مجری طرح
- تأمین مالی و شروع عملیات اجرایی تعمیر یا احیای قنات توسط دولت، شرکت ها و مردم
- نظارت و پایش میزان پیشرفت پروژه به صورت میدانی توسط نماینده شرکت ها یا شرکت سرو
- تدوین گزارش تفصیلی و تصویری از اتمام پروژه به همراه شناسنامه نهایی قنات توسط شرکت ها
- بررسی مدارک و مستندات و ارائه گزارش مربوطه بهمنظور طی فرآیندهای لازم جهت صدور تخصیص
مجری و دبیرخانه پویش یکی از شرکت ها های تابعه مستضعفان (به پیشنهاد خود شرکت ها ) میباشد. (شرکت ها با نقش دبیرخانه علاوه بر مسئولیت اجرای پویش در مناطق جوار خود، کارهای ستادی و اداری پویش را برعهده دارد و دست برتر را در تبلیغات نسبت به شرکت ها های دیگر دارد.)
بازتاب رسانهای:
با توجه به مشارکت همه شرکت ها لازم است اطلاعرسانی و تبلیغات این پویش در سطح ملی و در تمام جوامع کشوری باشد؛ مبلغ 4 میلیارد تومان از بودجه پویش صرف کار تبلیغاتی (نشست خبری با حضور رسانههای مجازی و تلویزیونی، تیزر تلویزیونی، هزینه کنشگری شبکههای اجتماعی و…) شود.
زمان اجرا:
| تاریخ شروع | موضوع | مخاطب هدف | تاریخ پایان |
| 1403/11/15 | ایجاد اشتغال پایدار | کشاورزان و ساکنین مناطق محروم | 1404/03/15 |
\
سرانه عددی مصرف:
متوسط هزینه بازسازی و مرمت هر کیلومتر قنات، بسته به الزامات آن از 500 میلیون تا یک میلیارد و 500 میلیون تومان است که میتواند منجر به افزایش 10 تا 15 درصدی میزان آبدهی و بازدهی قنوات گردد. براساس قانون، 85 درصد اعتبارات توسط دولت تأمین و 15درصد آن به صورت خودیاری از سوی بهرهبرداران پرداخت میشود.
| شرح | برآورد هزینه هر قنات یا چاه(ریال) | هزینه مسئولیت اجتماعی | ||
| هزینه پیشبینی شده مسئولیت اجتماعی(ریال) | سهم هزینه برای هر قنات(ریال) | قنات بازسازی شده | ||
| بازسازی و مرمت قنات و چاههای کشاورزی و شرب با استفاده عمومی | 7500,000,000 | 360,000,000,000 | 2000,000,000 | 180 |
روش ارزیابی:
- بازدید میدانی و مستندسازی پروژه، از جمله گزارشها، تصاویر و ویدئوها
- درصد پیشرفت طرح
- اندازهگیری اثرات، ماندگاری و پایداری پویش
- تعداد نفرات مشمول جامعه هدف
- تعداد قنات مرمت شده یا چاه حفر شده
- تاثیر پروژه در معیشت و یا بهبود جامعه هدف
- میزان بازخورد در جامعه هدف
- اشتراکگذاری محتوا توسط جامعه هدف در شبکههای مجازی
دیدگاهتان را بنویسید